Sekretariat Zarządu Głównego ZNP postanowił ustanowić dzień 26 października każdego roku Dniem Pamięci o Tajnej Organizacji Nauczycielskiej.
Tajna Organizacja Nauczycielska to kryptonim podziemny Związku Nauczycielstwa Polskiego (ZNP). W czasie drugiej wojny światowej ZNP już październiku 1939 r. wznowił działalność pod nazwą Tajna Organizacja Nauczycielska i rozpoczął tajne nauczanie, co groziło zesłaniem do obozów koncentracyjnych i egzekucjami.
Efektem działalności nauczycieli skupionych w TON było uruchomienie w konspiracji zlikwidowanych przez okupanta szkół średnich, zakładów kształcenia nauczycieli, szkół wyższych. Prowadzono też tajne lekcje historii, geografii i literatury ojczystej, usunięte decyzją władz okupacyjnych w szkołach powszechnych.
Nauczyciele tajnego nauczania płacili za swoje zaangażowanie często najwyższą cenę. Aresztowani przez Niemców ginęli w katowaniach gestapo i w egzekucjach. Jednym z najbardziej znanych nauczycieli TON zamordowanych przez Niemców był Marian Batko, aresztowany w Krakowie w drodze na tajne lekcje. Zginął zamordowany w bunkrze głodowym 27 kwietnia 1941 r. w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym Auschwitz. W rocznicę jego śmierci Związek Nauczycielstwa Polskiego organizuje Nauczycielskie Dni Pamięci i Pokoju. [CZYTAJ WIĘCEJ]
